عمل انحراف بینی یا سپتوپلاستی یکی از جراحیهایی است که برای اصلاح تیغهی داخلی بینی و رفع مشکلات تنفسی انجام میشود. بسیاری از افراد سالها با گرفتگی مداوم بینی، خر و پف یا احساس سنگینی در سر زندگی میکنند، بیآنکه بدانند علت آن انحراف تیغه است. این جراحی به باز شدن مسیر تنفس و بهبود عملکرد طبیعی بینی کمک میکند. اگر در تنفس از یک سمت بینی مشکل دارید یا شبها با دهان باز میخوابید، آشنایی با سپتوپلاستی میتواند برایتان مفید باشد.
جراحی بینی با انحراف شدید(بخش دوم)
عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی) چیست؟
درون بینی یک تیغه از جنس غضروف و استخوان وجود دارد که بینی را به دو حفره تقسیم میکند. این تیغه در حالت طبیعی باید دقیقاً در مرکز قرار گیرد، اما در بسیاری از افراد از بدو تولد یا بر اثر آسیبهای فیزیکی (ضربه، شکستگی، تصادف و…) دچار کجی یا انحراف میشود.
وقتی انحراف زیاد باشد، جریان هوا در یکی از مجراهای بینی کمتر میشود و فرد احساس گرفتگی یا انسداد مداوم در آن سمت دارد.
در جراحی سپتوپلاستی، جراح از طریق سوراخهای داخل بینی وارد شده و با دقت، قسمتهای خمیده یا اضافهی تیغه را اصلاح یا حذف میکند تا تیغه در وسط بینی قرار گیرد. این کار باعث تنفس طبیعی، کاهش خر و پف، و پیشگیری از سینوزیتهای مزمن میشود. سپتوپلاستی برخلاف عمل زیبایی بینی، ظاهری از بینی را تغییر نمیدهد مگر اینکه همزمان رینوپلاستی انجام شود.
متخصص گوش، حلق و بینی
جراح پلاستیک بینی و سر و گردن
📍 تهران, خیابان ولیعصر, بالاتر از ونک ,خیابان والی نژاد ,پلاک ۳۴, طبقه سوم, واحد۲۲
📞 ۰۲۱۸۸۱۹۵۷۰۹ – ۰۹۳۹۴۳۲۹۷۷۹
چه زمانی باید عمل سپتوپلاستی انجام دهیم؟
همهی انحرافهای بینی نیاز به جراحی ندارند. بسیاری از افراد انحراف خفیف دارند اما هیچ نشانهای احساس نمیکنند. با این حال، زمانی که انحراف به حدی برسد که عملکرد تنفس یا خواب فرد مختل شود، جراحی توصیه میشود.
مهمترین علائم نیاز به عمل عبارتاند از:
- گرفتگی دائم یا تکرارشونده در یک یا هر دو سمت بینی
- خروپف شبانه و اختلال در خواب
- تنفس دهانی بهویژه در زمان استراحت یا ورزش
- عفونتهای مکرر سینوسی
- خشکی یا خونریزی مداوم بینی
- سردردهای مزمن بدون علت مشخص
- کاهش بویایی یا احساس فشار در صورت
اگر چند مورد از این علائم را دارید، لازم است با بهترین متخصص گوش، حلق و بینی در تهران مشورت کنید. پزشک با انجام آندوسکوپی یا سیتیاسکن میتواند میزان انحراف و نیاز به جراحی را مشخص کند.
مزایای عمل انحراف بینی چیست؟
سپتوپلاستی تنها راه اصلاح دائمی تیغهی منحرف است و نتایج آن در بیشتر بیماران بسیار رضایتبخش است.
مهمترین مزایای این عمل عبارتاند از:
- بهبود قابل توجه تنفس از هر دو سمت بینی
- کاهش خر و پف و تنفس دهانی در خواب
- پیشگیری از سینوزیتهای مکرر
- افزایش کیفیت خواب و تمرکز روزانه
- رفع خشکی، گرفتگی و خونریزیهای مزمن بینی
- در برخی موارد، بهبود بویایی و صدا
بسیاری از بیماران پس از عمل اظهار میکنند که برای اولینبار بعد از سالها، احساس نفسکشیدن واقعی را تجربه کردهاند.
رینوپلاستی با انحراف شدید تیغه میانی
اقدامات قبل از عمل انحراف بینی
رعایت چند نکته ساده اما مهم پیش از عمل انحراف بینی میتواند روند جراحی را راحتتر و ایمنتر کند و به بهبودی سریعتر بیمار کمک کند. در ادامه مهمترین مراقبتها و آمادهسازیهای قبل از سپتوپلاستی را بررسی میکنیم:
۱. قطع داروهای رقیقکننده خون
داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن، دیکلوفناک و وارفارین باعث افزایش احتمال خونریزی هنگام جراحی میشوند. لازم است مصرف آنها حداقل ۷ تا ۱۰ روز پیش از عمل با نظر پزشک قطع شود. در صورت نیاز، پزشک داروی جایگزین تجویز خواهد کرد تا فشار یا درد بیمار در این مدت کنترل شود.
۲. اطلاعرسانی درباره بیماریها و داروهای مصرفی
اگر فرد به بیماریهایی مانند فشار خون، دیابت، آلرژی یا مشکلات قلبی مبتلاست یا داروی خاصی مصرف میکند، باید حتماً پیش از جراحی پزشک را در جریان بگذارد. دانستن این اطلاعات به جراح کمک میکند از داروهای بیهوشی و روشهای مراقبتی مناسب برای هر بیمار استفاده کند.
۳. پرهیز از مصرف سیگار و قلیان
مصرف نیکوتین روند ترمیم زخمها را کند کرده و احتمال خونریزی و عفونت را افزایش میدهد. توصیه میشود حداقل دو هفته قبل و بعد از عمل از هرگونه دخانیات دوری شود تا اکسیژنرسانی به بافتهای بینی بهتر انجام گیرد و تورم زودتر کاهش یابد.
۴. انجام آزمایشها و عکسبرداری
پزشک پیش از عمل ممکن است آزمایش خون، نوار قلب یا سیتیاسکن بینی تجویز کند تا وضعیت عمومی بدن و ساختار تیغه داخلی بررسی شود. انجام این بررسیها به جراح کمک میکند جراحی دقیقتر و بدون مشکل انجام شود.
۵. تغذیه و ناشتایی قبل از عمل
شب قبل از عمل، باید شام سبک میل شود و از خوردن و نوشیدن هر نوع ماده غذایی پس از نیمهشب پرهیز گردد. صبح روز جراحی معده باید خالی باشد تا داروهای بیهوشی باعث تهوع یا استفراغ نشوند.
۶. استحمام قبل از مراجعه به بیمارستان
بهتر است شب قبل از عمل یا صبح روز جراحی استحمام انجام شود، زیرا تا چند روز بعد از عمل شستن صورت و سر محدود خواهد بود. همچنین، از بهکاربردن لوازم آرایشی، کرم یا عطر در روز جراحی خودداری شود.
۷. هماهنگی برای بازگشت پس از عمل
پس از جراحی ممکن است بیمار کمی احساس گیجی یا خوابآلودگی داشته باشد، بنابراین بهتر است یکی از اعضای خانواده یا دوستان در روز عمل همراه او باشد تا پس از ترخیص، او را به منزل برساند.
۸. شستوشوی بینی با سرم نمکی
در برخی بیماران، پزشک پیش از عمل توصیه میکند شستوشوی بینی با سرم نمکی آغاز شود تا مجاری تنفسی تمیز و عاری از ترشحات اضافی باشد. این کار به کاهش تورم و خونریزی پس از عمل کمک میکند.
رعایت این مراقبتها باعث میشود بدن در شرایط مناسبتری برای جراحی قرار گیرد، احتمال بروز عوارض کاهش یابد و دوران نقاهت با آرامش بیشتری سپری شود.
سن مناسب برای عمل انحراف بینی
بهطور کلی، سپتوپلاستی زمانی انجام میشود که رشد استخوانها و غضروف بینی کامل شده باشد. در دختران معمولاً بعد از ۱۵ سالگی و در پسران پس از ۱۷ سالگی مناسب است.
با این حال، در مواردی که انحراف شدید موجب انسداد جدی تنفس در کودکان میشود، جراحی میتواند با دقت و روش محافظهکارانهتر زودتر انجام شود تا عملکرد تنفسی کودک مختل نشود.
عمل انحراف بینی چگونه انجام میشود؟
در این جراحی، بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرد تا احساس درد یا ناراحتی نداشته باشد. جراح از طریق برشی کوچک در داخل بینی به تیغه دسترسی پیدا میکند، سپس با دقت لایه مخاطی را کنار میزند تا به قسمت غضروفی و استخوانی تیغه برسد. بخشهایی از تیغه که دچار انحراف یا ضخیمشدگی هستند، تراشیده یا اصلاح میشوند تا تیغه در مرکز بینی قرار گیرد.
در پایان، مخاط بینی در جای خود بازگردانده و بخیه زده میشود. در بعضی موارد، برای حفظ شکل جدید تیغه از اسپلینت یا تامپون استفاده میشود که چند روز بعد از عمل توسط پزشک خارج میگردد. تمام مراحل از داخل بینی انجام میشود و هیچ جای زخم یا بخیهای روی پوست باقی نمیماند. این روش کمک میکند جریان هوا در دو سمت بینی متعادل شود و فرد بتواند بدون گرفتگی یا سختی، نفس بکشد.
عمل انحراف بینی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان جراحی معمولاً بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه است، بسته به شدت انحراف و تجربه جراح. در صورت ترکیب با رینوپلاستی، زمان عمل ممکن است کمی طولانیتر شود.
بیشتر بیماران در همان روز مرخص میشوند و نیاز به بستری طولانی ندارند. پس از عمل، تا چند روز احساس گرفتگی، سنگینی یا ترشحات خفیف بینی طبیعی است.
آیا عمل انحراف بینی خطرناک است؟
سپتوپلاستی یکی از جراحیهای ایمن و کمعارضه گوش و حلق و بینی محسوب میشود. با این حال، هر عمل جراحی ممکن است خطراتی جزئی داشته باشد که با انتخاب پزشک متخصص و رعایت مراقبتها قابل پیشگیری است.
احتمال خونریزی، عفونت یا ورم پس از جراحی وجود دارد اما این موارد در درصد بسیار کمی از بیماران دیده میشود. رعایت دقیق دستورات پزشک در روزهای بعد از عمل، نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات احتمالی دارد.
عوارض عمل سپتوپلاستی چیست؟
برخی عوارض احتمالی که ممکن است برای درصد کمی از بیماران رخ دهد شامل موارد زیر است:
- خونریزی خفیف در روزهای ابتدایی
- ورم یا کبودی جزئی در اطراف بینی
- بیحسی موقتی در دندانهای بالا
- عفونت خفیف یا گرفتگی موقت بینی
- سوراخ شدن تیغهی بینی (در موارد نادر)
در بیشتر موارد، این عوارض موقتی هستند و با مراقبت صحیح برطرف میشوند.
سوالات متداول
دوره نقاهت اولیه حدود ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد. در این مدت باید از فعالیت سنگین، شنا، و ضربه به بینی پرهیز کرد. بیشتر بیماران بعد از یک هفته میتوانند به کار خود برگردند. تورم داخلی ممکن است تا چند هفته ادامه داشته باشد ولی نتیجه نهایی معمولاً پس از ۳ تا ۶ ماه نمایان میشود.
بله، این کار بسیار رایج است. بسیاری از بیماران در کنار اصلاح تیغه، مایلند ظاهر بینی خود را نیز تغییر دهند. در این صورت، عمل ترکیبی انجام میشود که به آن سپتورینوپلاستی گفته میشود. ترکیب این دو عمل باعث میشود بیمار فقط یکبار بیهوش شود و دوره نقاهت یکباره سپری شود.
برشهای عمل داخل بینی زده میشوند و بخیهها غیرقابلمشاهده و معمولاً جذبی هستند. بنابراین نیاز به کشیدن بخیه وجود ندارد. در برخی بیماران از اسپلینت یا تامپون استفاده میشود که چند روز بعد از عمل در مطب خارج میگردد.
سپتوپلاستی به خودی خود برای بهبود ظاهر بینی طراحی نشده است، اما در بعضی موارد با اصلاح ساختار داخلی، ظاهر بیرونی نیز متقارنتر به نظر میرسد. اگر بیمار تمایل به اصلاح فرم بینی داشته باشد، جراح میتواند همزمان رینوپلاستی را نیز انجام دهد تا نتیجهی ظاهری و تنفسی هر دو حاصل شود.
جمعبندی
عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی) یک جراحی درمانی است که با هدف اصلاح تیغه داخلی بینی و بهبود تنفس انجام میشود. انتخاب پزشک ماهر و رعایت توصیههای قبل و بعد از جراحی، مهمترین عوامل موفقیت در این عمل هستند. در صورتی که دچار گرفتگی مداوم بینی، خر و پف یا تنفس سخت در خواب هستید، مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی میتواند اولین گام برای تشخیص و درمان اصولی باشد.
