چسبندگی بینی زمانی ایجاد میشود که بافتهای داخلی بینی بعد از جراحی یا آسیب به یکدیگر بچسبند و جریان طبیعی هوا را محدود کنند. این مشکل میتواند باعث گرفتگی بینی، دشواری در تنفس و ناراحتیهای مداوم شود. تشخیص به موقع و رسیدگی درست، از پیشرفت مشکل جلوگیری میکند و بازگرداندن عملکرد طبیعی بینی را ممکن میسازد. پزشکان با بررسی دقیق و روشهای درمانی مناسب، تلاش میکنند مسیر تنفس را دوباره باز کنند.
فیلم چسبندگی بینی
چسبندگی بینی چیست؟
چسبندگی بینی به وضعیتی گفته میشود که در آن دیوارههای داخلی بینی یا بافتهای مخاطی به هم میچسبند و مسیر عبور هوا را محدود میکنند. این اتفاق میتواند پس از جراحی بینی، آسیبهای فیزیکی یا التهاب شدید مخاط رخ دهد و باعث مشکلاتی مانند انسداد بینی، کاهش حس بویایی و احساس فشار در ناحیه بینی شود.
شناخت و تشخیص به موقع چسبندگی بینی اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان سریع میتواند از بروز عوارض طولانیمدت جلوگیری کند. پزشکان معمولاً با معاینه بالینی و در صورت نیاز با کمک آندوسکوپی بینی و سینوس، محل و شدت چسبندگی را مشخص میکنند.
علت چسبندگی بینی چیست؟
علت چسبندگی بینی معمولاً به آسیب یا التهاب بافتهای داخلی بینی برمیگردد. این مشکل بیشتر بعد از جراحیهای بینی، مانند رینوپلاستی یا درمان پولیپ، دیده میشود، اما زخمهای ناشی از ضربه یا عفونتهای شدید نیز میتوانند عامل آن باشند.
وقتی سطح مخاط بینی دچار خراش یا التهاب میشود، بافتها ممکن است بهطور غیرطبیعی به هم بچسبند و مسیر طبیعی عبور هوا را مسدود کنند. عوامل دیگری مثل خونریزی مکرر، مراقبت ناکافی پس از جراحی یا اختلالات ترمیم بافت هم احتمال بروز چسبندگی را افزایش میدهند.
علائم و نشانههای چسبندگی بینی چیست؟
از شایعترین علائم آن میتوان به گرفتگی دائمی یا متناوب بینی، کاهش حس بویایی، احساس فشار یا درد در نواحی اطراف بینی و ترشحات مکرر اشاره کرد. برخی بیماران حتی خونریزی خفیف را تجربه میکنند.
چگونه چسبندگی بینی تشخیص داده میشود؟
تشخیص چسبندگی بینی با معاینه داخل بینی توسط بهترین متخصص گوش، حلق و بینی در تهران آغاز میشود. پزشک با استفاده از آندوسکوپ بینی میتواند محل و شدت چسبندگی بافتها را بهطور مستقیم مشاهده کند. در برخی موارد، سیتیاسکن یا تصاویر رادیولوژی برای بررسی ساختار داخلی بینی و برنامهریزی درمان ضروری است.
روشهای درمان چسبندگی بینی چیست؟
درمان چسبندگی بینی بستگی به شدت مشکل، محل چسبندگی و علت ایجاد آن دارد. در موارد خفیف، میتوان با روشهای ساده و غیرجراحی تا حد زیادی علائم را کاهش داد و روند بهبود را سرعت بخشید. برخی از این روشها شامل موارد زیر هستند:
اسپریهای استروئیدی بینی: این اسپریها التهاب داخل مجاری بینی را کاهش میدهند و از پیشرفت چسبندگی جلوگیری میکنند.
شستشوی بینی با محلول نمکی: شستشوی منظم بینی با آب نمک، مخاط را پاک و مجاری بینی را مرطوب نگه میدارد و به کاهش علائم کمک میکند.
آنتیبیوتیکها: در صورتی که عفونت زمینهای عامل چسبندگی باشد، مصرف آنتیبیوتیک برای درمان آن ضروری است.
رعایت مراقبتهای بعد از عمل: پیروی از توصیههای پزشک پس از جراحی، احتمال بروز چسبندگی یا تشدید آن را کاهش میدهد.
جراحی برای درمان چسبندگی بینی
در موارد شدید که درمانهای غیرجراحی پاسخگو نیست، جراحی مجدد میتواند راهکار مناسبی باشد. این عمل معمولاً با آندوسکوپی انجام میشود تا پزشک بتواند چسبندگی را دقیقاً شناسایی و برطرف کند و جریان طبیعی هوا در بینی بازگردد.
روش جراحی دیگر شامل سپتوپلاستی است که برای اصلاح انحراف تیغه بینی و پیشگیری از چسبندگی مجدد استفاده میشود. در برخی موارد، پزشک حین جراحی از چسب فیبرین استفاده میکند تا بافتها دوباره به هم نچسبند.
برای جلوگیری از چسبندگی بینی چه باید کرد؟
خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال بروز این عارضه را به حداقل رساند:
- رعایت دقیق دستورالعملهای پزشک:
مصرف منظم داروهای تجویزی و پیروی از توصیههای پزشک باعث میشود بافت بینی به درستی ترمیم شود و چسبندگی ایجاد نشود. هرگونه تغییر خودسرانه در داروها یا مراقبتهای بعد از عمل میتواند روند بهبود را مختل کند. - شستشوی منظم بینی و مرطوب نگه داشتن مجاری:
استفاده از محلولهای سالین یا اسپریهای مرطوبکننده بینی کمک میکند مخاط خشک نشود و پوستههای خشک باعث چسبندگی نشوند. حفظ رطوبت بینی یکی از مهمترین روشهای پیشگیری از این عارضه است. - دوری از محرکها و آلرژنها:
دود سیگار، بوهای شدید، گرد و غبار یا مواد حساسیتزا میتوانند مخاط بینی را تحریک کرده و باعث التهاب شوند. این التهاب میتواند روند بهبودی را کند و احتمال چسبندگی را افزایش دهد. - کنترل و درمان عفونتها:
اگر بعد از جراحی نشانههای عفونت مثل ترشحات غیرمعمول، درد یا تورم شدید مشاهده شد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید. درمان به موقع عفونت از ایجاد چسبندگی پیشگیری میکند. - محدود کردن فعالیت بدنی و بلند نکردن اجسام سنگین:
فشار زیاد بر بدن یا حرکتهای سنگین میتواند خونریزی و تورم بینی را افزایش دهد و ترمیم بافتها را مختل کند. فعالیتهای سنگین باید حداقل در دو تا سه هفته اول بعد از عمل محدود شوند. - حضور در جلسات پیگیری بعد از عمل:
معاینات منظم توسط پزشک به تشخیص زودهنگام هر مشکل احتمالی کمک میکند و باعث میشود اقدامات پیشگیرانه سریع انجام شود. - مصرف داروهای ضد التهاب طبق دستور پزشک:
داروهای ضد التهاب میتوانند ورم بینی را کاهش داده و روند ترمیم را تسهیل کنند، به شرطی که تحت نظر پزشک مصرف شوند.
جمع بندی
چسبندگی بینی میتواند پس از جراحی باعث ناراحتی و مشکلات تنفسی شود، اما با رعایت مراقبتهای ساده میتوان از آن پیشگیری کرد. شستشوی مرتب بینی، مرطوب نگه داشتن مخاط، پرهیز از دود و مواد حساسیتزا، مصرف داروهای تجویزی و مراجعه به پزشک در صورت بروز هر علامت غیرعادی، روند ترمیم بینی را بهبود میبخشد. پیروی دقیق از توصیههای پزشک و حضور در جلسات معاینه بعد از عمل، کمک میکند نتیجه جراحی طبیعی باقی بماند و بینی عملکرد مناسبی داشته باشد.
