جراحی لوزه چیست و چگونه انجام می‌شود؟ (فیلم عمل لوزه)

جراحی لوزه یکی از عمل‌های رایج گوش، حلق و بینی است و معمولا زمانی پیشنهاد می‌شود که عفونت‌های مکرر یا بزرگ شدن لوزه‌ها باعث ایجاد اختلال در تنفس، بلع یا خواب بیمار شود. بسیاری از افراد، مخصوصا کودکان، پس از انجام این عمل، از بهبود چشمگیر در تنفس، خواب و بلع خود خبر می‌دهند.

در این مقاله قصد داریم همه آنچه لازم است درباره جراحی لوزه بدانید را بررسی کنیم. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان قرار است این عمل را انجام دهید، مطالعه این مطلب می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر شما کمک کند.

جراحی لوزه چیست؟

جراحی لوزه یا «تونسيلکتومی» به عملی گفته می‌شود که در آن پزشک لوزه‌ها را از دو طرف گلو خارج می‌کند. لوزه‌ها بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند که در پشت گلو قرار دارند و در دوران کودکی به مقابله با میکروب‌ها کمک می‌کنند، اما در برخی افراد برداشتن آن‌ها ضروری می‌شود.

در این جراحی، با استفاده از ابزارهای پزشکی و تحت بیهوشی عمومی، بافت لوزه از دیواره گلو جدا می‌شود. این عمل معمولاً به صورت سرپایی انجام می‌گیرد و بیمار پس از مدتی استراحت می‌تواند به زندگی روزمره بازگردد. هدف اصلی از جراحی لوزه، برداشتن این بافت‌ها به‌گونه‌ای است که ساختار طبیعی گلو حفظ شود و عملکرد بلع و تنفس پس از بهبود، بدون مشکل ادامه پیدا کند.

عملكرد لوزه ها  

جراحي براي برداشتن لوزه ها یکی از شايعترين اعمال جراحي كودكان است. لوزه ها قسمتي از بافت ايمني بدن هستند.  وجود لوزه ها از زمان تولد تا حدود شش ماهگي ضروري است . در مورد نقش لوزه ها تا سن بلوغ همچنان بحث است. بعد از بلوغ لوزه ها فاقد عملکرد هستند.

بيشترين فعاليت لوزه هاي كامي در سنين 4 تا 10 سال است ولي لوزه حلقي يا آنوييد در سنين 3 تا 8 سالگي بيشترين بزرگي را دارد، بعد از 8 سالگي آدنوييد به تدريج كوچك شده و انتظار داريم بعد از 12 سالگي آدنوييد از بين رفته باشد. در صورتیکه لوزه ها در هر سنی باعث مشکلات تنفسی یا عفونی برای بیمار شوند باید با بررسی و تشخیص پزشک متخصص تحت جراحی قرار گیرند.

برخورد عوامل ميكروبي ومحرك به سلولهاي ايمني موجود در لوزه باعث بزرگ شدن لوزه ها مي شود و بزرگي لوزه هاي كامي یا تانسیل ( كه از طريق دهان قابل رويت هستند ) و لوزه سوم یا آدنویید ( كه در خلف بيني واقع شده ) باعث مشكلات متعددي مي شود.

02:04

عملکرد لوزه ها چیست؟؟ | دکتر غلامرضا بیاضیان

رضایت بیماران دکتر بیاضیان از جراحی لوزه

در ادامه می‌توانید ویدیوهایی از تجربه و رضایت بیماران دکتر بیاضیان پس از انجام جراحی لوزه را مشاهده کنید.

چه زمانی باید جراحی لوزه انجام داد؟

بزرگي لوزه ها باعث مي شود تنفس فرد دهاني شود يعني نتواند از بيني نفس بكشد و اين امر خود باعث خرخر شبانه و تنفس با دهان باز می شود. تنفس طولاني مدت از طريق دهان در سنين كودكي، باعث تغيير حالت استخوان های صورت و بيني مي شود که به مجموعه این تغییرات صورت آدنوییدی (Adenoid Face) می گویند. این تغییرات شامل چهره کشیده، بینی کشیده و باریکتر از حد طبیعی، سقف دهان با قوس زیاد، فک تحتانی پایین و عقب رفته و جفت نشدن دندانها می باشد. هوا بجاي اينكه از بيني عبور كرده گرم و مرطوب و تميز شده و به حلق برسد، مستقيماً از دهان به حلق رسيده و باعث خشکی دهان، تخریب دندانها و تحريك مزمن گلو مي گردد. در مقاله ای دیگر درباره جراحی توده های گردنی بخوانید.

بزرگي لوزه ها بخصوص لوزه سوم مي تواند اختلال عملكرد شيپور استاش و در نتيجه باعث تجمع مايع در پشت پرده گوش شود كه اين امر مي تواند باعث عفونت هاي مكرر گوش مياني و احتمال مشکلات شنوایی برای بیمار گردد.

بزرگي لوزه ها مانع تغذيه مناسب كودك و همينطور اكسيژن رساني مي شود واين دو عامل خود باعث مي شوند كه رشد فيزيكي كودك با مشكل مواجه شود، امروزه لوزه ها بعنوان يكي از علل نارسايي رشد در اطفال مطرح شده اند.

عفونت لوزه‌ها

 گاهي اوقات لوزه ها مكرراً دچار عفونت چركي مي شوند كه البته در چنين حالتي ممكن است بدنبال عفونت هاي چركي مكرر، اندازه لوزه ها حتي از حالت معمول هم كوچكتر شود اما جداي از اندازه آنها، چون بعنوان كانون عفونت عمل مي كنند مضر مي باشند و نیاز به جراحی دارند.

عفونت لوزه ها باعث تب شدید در بیماران می شود که می تواند در بیماران دارای مشکل زمینه ای مانند تب و تشنج، تب روماتیسمی، دیابت و … خطرناک باشد.

کاندیدای مناسب جراحی لوزه

جراحان ممکن است برداشتن لوزه را در افراد مبتلا به عفونت های مکرر گلو در نظر بگیرند، در صورتی که موارد زیر را داشته باشند:

• حداقل هفت با عفونت مستمر در سال گذشته
• حداقل پنج عفونت مستمر در سال به مدت 2 سال
• حداقل سه عفونت مستمر در سال به مدت 3 سال

آنها همچنین بررسی خواهند کرد که فرد چند مورد از موارد زیر را دارد:

• دمای بالاتر از 38.3 درجه سانتیگراد
• آدنوپاتی (غدد لنفاوی متورم)
• ترشح لوزه (مایع از لوزه ها در پاسخ به عفونت)
• تست مثبت گلودرد استرپتوکوکی یا استرپتوکوک بتا همولیتیک گروه A

ملاحظات اضافی عبارتند از:

• سابقه آبسه لوزه
• تب دوره ای، استوماتیت آفتی، فارنژیت و آدنیت
• آلرژی آنتی بیوتیکی
• آپنه خواب یا اختلال در تنفس در خواب

اگر افراد این معیارها را نداشته باشند، پزشکان ممکن است خطرات این روش‌ها را بیشتر از فواید آن بدانند، اما سایر گزینه‌های درمانی را برای فرد را در نظر خواهند گرفت.

آیا بزرگسالان نیاز به برداشتن لوزه دارند؟

در بزرگسالان نیز لوزه ها می توانند منشای بوی بد دهان، درد مداوم گلو و احساس جسم خارجی باشند، اين بيماران تحت عنوان تانسيليت مزمن درمان مي شوند. در صورت عدم كفايت درمان دارويي، این افراد نیز به جراحی پیدا می کنند.

بزرگي لوزه ها در بزرگسالان نيز مي تواند باعث خروپف و آپنه خواب شود كه در آنصورت ممكن است همراه با برداشتن لوزه ها عمل جراحي هاي ديگري روي كام يا حلق انجام شود. درباره جراحی اندوسکوپی سینوس بخوانید.

مزایا و فواید جراحی لوزه چیست؟

۱. کاهش عفونت‌های مکرر گلو

یکی از مهم‌ترین دلایل انجام این عمل، خلاص شدن از التهاب‌های پی‌درپی لوزه است. افرادی که در طول سال چند بار به دلیل گلودرد، تب و تورم لوزه‌ها به پزشک مراجعه می‌کنند، پس از جراحی معمولاً دیگر با این مشکل مواجه نمی‌شوند. در واقع، بدن از چرخه‌ی عفونت و مصرف مداوم آنتی‌بیوتیک خارج می‌شود و احساس سبک‌تری در ناحیه گلو به وجود می‌آید.

۲. بهبود تنفس در هنگام خواب

در بعضی از کودکان و حتی بزرگسالان، لوزه‌های بزرگ مسیر عبور هوا را در زمان خواب تنگ می‌کنند و باعث خر و پف یا حتی توقف موقت تنفس می‌شوند. جراحی لوزه می‌تواند این مشکل را برطرف کند. بعد از عمل، تنفس راحت‌تر می‌شود و کیفیت خواب بالاتر می‌رود. فرد صبح‌ها با انرژی بیشتری از خواب بیدار می‌شود و خستگی یا سردردهای صبحگاهی نیز کمتر دیده می‌شود.

۳. کاهش نیاز به دارو و مراجعه به پزشک

وقتی لوزه‌ها به‌طور مداوم دچار التهاب می‌شوند، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها به یک عادت ناخواسته تبدیل می‌شود. با انجام جراحی، نیاز به داروهای مکرر و مراجعه به پزشک کاهش می‌یابد. این تغییر نه‌تنها از نظر جسمی مفید است، بلکه از لحاظ روحی هم باعث آرامش و اطمینان خاطر فرد می‌شود.

۴. رفع احساس گرفتگی و سنگینی در گلو

التهاب مزمن لوزه‌ها ممکن است باعث شود فرد همیشه احساس فشار یا سنگینی در گلو داشته باشد. پس از جراحی، این احساس از بین می‌رود و بلع راحت‌تر انجام می‌شود. بسیاری از بیماران می‌گویند که بعد از عمل برای اولین‌بار می‌توانند بدون احساس ناراحتی غذا بخورند یا نفس بکشند.

۵. افزایش انرژی و تمرکز روزانه

وقتی بدن مدام درگیر التهاب و عفونت نیست، انرژی بیشتری برای انجام کارهای روزمره باقی می‌ماند. خواب شبانه بهتر، تنفس آسان‌تر و کاهش دردهای گلو در مجموع باعث می‌شود فرد احساس شادابی بیشتری در طول روز داشته باشد و تمرکز ذهنی بالاتری تجربه کند.

مراقبت‌های قبل از جراحی لوزه

فردی که تحت عمل جراحی لوزه قرار می گیرد باید بتواند در همان روز عمل به خانه برود. با این حال، کودکان زیر 3 سال و کودکان یا بزرگسالان مبتلا به آپنه خواب شدید معمولاً یک شب در بیمارستان بستری می شوند. همچنین مراحل خاصی برای آمادگی فرد برای جراحی وجود دارد، مانند:

• اطلاع دادن به پزشک در مورد هر گونه دارو یا مکمل؛ پزشکان ممکن است توصیه کنند که آنها را در هفته یا دو هفته قبل از جراحی متوقف کنید.
•  ناشتا بودن 6 ساعت قبل از بیهوشی عمومی بسته به مرکز انجام دهنده جراحی و سن فرد

اجتناب از سیگار کشیدن قبل از جراحی، زیرا سیگار کشیدن خطر عوارض جراحی لوزه را افزایش می دهد، مانند:

• اختلال در عملکرد قلب و ریه
• عفونت ها
• تاخیر در بهبود زخم
• هماهنگی برای شخصی که بعد از عمل به خانه برود.

انواع جراحی لوزه کدام‌اند؟

روش های برداشتن لوزه را می توان به 2 دسته کلی تقسیم کرد: خارج کپسولار (توسیلکتومی کامل، ساب کپسولار) و داخل کپسولار (برداشت لوزه جزئی).

اینتراکپسولار: این روش در برخی از نشریات به عنوان تونسیلوتومی ذکر شده است. در تونسیلکتومی خارج کپسولی، کالبد شکافی در کنار لوزه در صفحه بین کپسول لوزه و عضله حلق انجام می شود و لوزه به طور کلی به صورت یک واحد برداشته می شود.

داخل کپسولار: تونسیلکتومی داخل کپسولی شامل برداشتن لوزه به صورت تکه تکه، از میانی به جانبی، با مراقبت برای حفظ کپسول است. رایج‌ترین تکنیک‌های خارج کپسولی از یک الکتروکوتر تک قطبی، کوتر دوقطبی (یا قیچی دوقطبی)، چاقوی سرد (تیزش‌شکن تیز)، یا چاقوی جراحی هارمونیک است.

برای بیماران اطفال مبتلا به آپنه انسدادی خواب می توان تونسیلکتومی خارج کپسولی یا داخل کپسولی را انجام داد، اما برای بیمارانی که به دلیل التهاب لوزه یا آبسه پری لوزه تحت عمل جراحی لوزه قرار می گیرند، فقط باید از روش های خارج کپسولی استفاده کرد. علاوه بر این، لوزه ها را می توان با استفاده از لیزر یا فرکانس رادیویی تک قطبی (سومنوپلاستی) در یک بزرگسال برداشت. در مورد شکاف کام و لب بیشتر بدانید.

جراحی لوزه چگونه انجام می‌شود؟

القای بیهوشی و وضعیت قرارگیری بیمار برای اکثر بیمارانی که تحت عمل جراحی لوزه قرار می گیرند مشابه است، صرف نظر از اینکه از کدام روش برای برداشتن لوزه ها استفاده می شود. بیمار در وضعیت خوابیده قرار می گیرد و از راه دهان جراحی انجام می شود. لوله داخل تراشه در خط وسط به چانه بیمار چسبانده می شودو یا از راه هوایی ماسک حنجره استفاده می گردد.

تخت 90-180 درجه می چرخد ​​تا جراح بتواند در بالای تخت بنشیند یا بایستد. بیمار در لبه تخت قرار می گیرد. برای باز نگه داشتن دهان در طول مدت عمل، یک دهان گیر استفاده می شود. سپس لوزه ها با استفاده از یکی از روش های موجود برداشته می شوند.

آيا برداشتن لوزه ها خطرناك است؟

با توجه به موارد فوق مي بينيم لوزه هايي كه خود بايد باعث سلامتي ما باشند در مواردي باعث بروز مشكلات مي شوند و در چنين مواردي است كه پزشکان توصيه مي كنند بايد لوزه ها برداشته شوند.

مطالعاتی که تابحال انجام شده نشان داده است که برداشتن لوزه ها در این موارد، ضرر خاصی را متوجه بیمار نمی کند، نقص ايمني ايجاد نمي كند و باعث بیماری دیگری نمی شود. اما برداشتن لوزه ها تحت عمل جراحي با بيهوشي كامل انجام مي شود، بنابراين عوارض بيهوشي هميشه موردانتظار است، هرچند امروزه اين عوارض بسيار نادر است.

شايعترين عارضه بعد از جراحي برداشتن لوزه ها، خونريزي است كه بخصوص در كودكان كم وزن مي تواند خطرناك و حتي كشنده باشد. بيماران تا 10 روز بعد از جراحي در خطر خونريزي هستند بنابراين مسافرت در اين ايام ممنوع مي باشد و بيمار بايد دسترسي سريع به اورژانس داشته باشد. آیا درباره عفونت گوش میدانید؟ در ین مقاله بخوانید.

همچنانكه مي بينيد عمل لوزه در عين ساده بودن مي تواند خطرناك و سخت باشد بنابراين فقط در مواردي كه متخصص تشخيص دهد امكان درمان غيرجراحي وجود ندارد، لوزه ها را عمل مي كنيم. 

سوالات متداول درباره عمل لوزه

کلام آخر

جراحی لوزه یک جراحی رایج است که غالبا در کودکان و به منظور برداشتن لوزه ها انجام می شود. این جراحی در صورتی که توسط متخصص گوش، حلق و بینی انجام شود فاقد هر گونه عارضه می باشد.